Jubileusz 90-lecia – Cykl Wspomnień cz. 3

Zgoda na uruchomienie od dnia 1 września 1936 roku Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego w Starachowicach, którą wydało Kuratorium Okręgu Szkolnego w Krakowie została z satysfakcją przyjęta przez inicjatorów stworzenia pierwszej w mieście szkoły typu ogólnokształcącego. Powszechne było przy tym przekonanie, że to bynajmniej nie kres, ale początek drogi, która doprowadzi do powstania placówki oświatowej, która zyska renomę i uznanie w oczach lokalnej społeczności i władz oświatowych. Do 1 września 1936 roku pozostało ledwo kilkanaście miesięcy, a spraw do załatwienia było bez liku. Inwentaryzując katalog zagadnień, nad którymi trzeba było się pochylić zdecydowano, że priorytetowo winny być potraktowane: wybór dyrektora szkoły i skompletowanie kadry pedagogicznej, zapewnienie szkole adekwatnych dla jej potrzeb i wymagań władz oświatowych warunków lokalowych oraz przygotowanie rekrutacji do nowo tworzonego gimnazjum.

Bez zbędnej zwłoki rozpisano konkurs na dyrektora starachowickiego gimnazjum, który wygrał Stanisław Francuz. Wybór wydawał się optymalny. Przyszły dyrektor szkoły był osobą o nieposzlakowanej opinii i niekwestionowanych dokonaniach. Starannie wykształcony, charyzmatyczny, zorganizowany. Istotne było także doświadczenie, które zdobył jako dyrektor Gimnazjum Koedukacyjnego w Płońsku.

Stanisław Francuz urodził się 30 sierpnia 1893 roku w Częstochowie jako syn Jakuba i Marianny z Matyńskich. Absolwent częstochowskiego Gimnazjum Filologicznego Czesława Bagieńskiego, ukończył następnie studia prawno – historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Gorący patriota. W dobie I wojny światowej żołnierz 5 pułku piechoty Legionów Polskich. Walczył w wojnie polsko – bolszewickiej. Odznaczony Medalem Niepodległości jako „osoba, które zasłużyła się czynnie dla niepodległości Polski w okresie I wojny światowej oraz w okresie walk orężnych polskich w latach 1918–1921”.  W niepodległej Polsce Stanisław Francuz związał swą aktywność zawodową ze szkołą. Zrazu uczył historii, a od 1932 został dyrektorem Gimnazjum Koedukacyjnego w Płońsku. Szybko dał się poznać jako doskonały organizator. Po dziś dzień wspominany jest w Płońsku jako ten, kto tchnął w tamtejsze gimnazjum nowego ducha, ratując placówkę przed likwidacją. Oddalając od płońskiego gimnazjum widmo zamknięcia, od maja 1934 roku rozpoczął  nawet budowę nowego budynku szkolnego. Rodzinna tragedia, która skutkowała śmiercią żony i syna skłoniła Stanisława Francuza do opuszczenia Płońska. W ten oto sposób, wygrawszy konkurs rozpisany w Starachowicach, zająć miał się dyrektorowaniem w Prywatnym Gimnazjum Koedukacyjnym w mieście nad Kamienną.

Stanisław Francuz przyłożył swoją rękę do skompletowania grona pedagogicznego. Pracę w nowo uruchomionym gimnazjum mieli rozpocząć: zastępca dyrektora Wincenty Jasiewicz – język niemiecki, Władysław Baran – język polski, język łaciński, Jan Flis – geografia, przyroda, Kazimierz Lipko – zajęcia praktyczne chłopców, Helena Nowakówna – zajęcia praktyczne dziewcząt,  ks. Kazimierz Petryszak – religia,  Wacław Stawirej – gimnastyka, Elżbieta Stefańska – matematyka.

Odnotować warto, że  Wincenty Jasiewicz, który objąć miał stanowisko zastępcy dyrektora to osoba znana Stanisławowi Francuzowi z płońskiego gimnazjum (Wincenty Jasiewicz miał za sobą epizod dyrektorowania w tamtejsze placówce – od października 1929 r.  do sierpnia 1930 r.).

Perspektywa zapewnienia lokalu dla orgaznizowanego w Starachowicach gimnazjum nie wydawała się problematyczna. Wiążącą była przecież obietnica użyczenia tymczasowego lokum w Fabrycznej Szkole Zawodowej. Za dobrą monetę brano także zapewnienia dyrekcji Zakładów Starachowickich o pomocy w wybudowaniu nowego budynku.

Dbając o właściwy proces rekrutacyjny do nowo tworzonej placówki, od września 1935 roku zorganizowano Prywatny Kurs Gimnazjalny. Zajęcia trwały do czerwca kolejnego roku i obejmowały zakres nauczania pierwszej klasy gimnazjum. Nauki pobierało na kursie ok. 40 osób. Wyedukowani w ten sposób absolwenci szkoły elementarnej zdawali egzaminy do drugiej klasy nowo powstałego gimnazjum. W ten oto sposób, jeszcze przed wybuchem II wojny światowej, mury Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego mieli szansę opuścić pierwsi absolwenci.

Na zdjęciu grono profesorskie i uczniowie Prywatnego Gimnazjum Koedukacyjnego im. Józefa Piłsudskiego w Starachowicach. W środku siedzi dyrektor Stanisław Francuz.